Röportaj: Gizem Cansu Şahin

Sansür, çeşitli kavramların çeşitli yollarla kontrol altına alınmasıdır. Genelde hükümet tarafından uygulanır. En somut amacı toplumu korumak ve devletin üzerinde kontrol sağlayacağı şekilde geliştirmektir. Genellikle toplumu etkileyen durumlarda/eylemlerde uygulanır ve ifade özgürlüğünü bastırma amacı güdebilir. Ayrıca, sansür, toplu iletişimden kimi düşünceleri ve konseptleri çıkarma yoluyla algıyı kontrol etme eylemi olarak da nitelendirilebilir. Sansüre uğrayan şeyler tek bir kelimeden başlı başına bir kavrama kadar değişebilir ve değer sisteminden, ahlâkî yargılardan etkilenebilir.

Gizem: Sizce sansür nedir?

Barış: Sansür, belirli bilgi ve kavramların bir otorite tarafından halka ulaştırılmasını engellemek amacıyla uygulanan bir sistemdir.

Gizem: Sansür’ün yararlı yönleri sizce neler olabilir?

Barış: Bu, konuya nereden baktığımız ile ilgili bir şeydir. Sansürün yararlarını eğer basın ve yurttaşların haber alma özgürlüğü açısından düşünürsek vatandaşa herhangi bir yararı yoktur. Devlet açısından veya sansürü uygulayan kurumun açısından düşünürsek onlar için bulunmaz bir nimettir. Çünkü kendi yaptığı kısıtlamaları ve yanlış uygulamaları sorumlu olduğu kişilere yani yurttaşlara ulaşmaması için bazı engeller koyuyor.

Gizem: Türkiye’deki İnternet-TV sansürü hakkında görüşünüz nedir?

Barış: Buna karşı durmak gerekiyor. Çünkü ben bir yurttaşım ve bununla ilgili haklarım var. Mesela en temel hakkım olan haber alma hakkım var ve bunu belli otoriteler kısıtlıyorsa buna karşı durmam gerekir.

Gizem: İnternet sansür’ü ile TV sansür’ü arasında nasıl bir fark olmalıdır?

Barış: Aslında herhangi bir fark bulunmamalıdır. Çünkü ikisini birbirinden ayırt edemeyiz. İnternetten önce, televizyon ve gazetede internet kadar önemli mecralardı. Fakat internet şuan da ikisi kadar önemli bir mecra haline geldi. İkisinde de sansür uygulanmamalıdır.


Gizem: Türkiye’de internet sansürü sizce abartılı mı?

Barış: Evet, fazlasıyla abartılı. 22 Kasım’da daha da arttı. Sadece Türkiye’de değil dünya çapında da uygulanan sansür çok abartılı. Düşünmek bile gerekmez çok az sansür bile olsa bu haddini aşan bir eylemdir.

Gizem: Filtreler aracılığı ile sansürlenen İnternet sizce “Güvenli” olarak sunuluyor mu?

Barış: Filtre uygulayan kuruma bakmak lazım. İnternet sağlayıcısı şirketlerden aileler kendileri almıyor devlet veya farklı otoriteler uyguluyorsa çok güvenli olduğu söylenemez. Benim dışımda bir makam yapıyorsa o benim güvenliğimi düşünemez. Çünkü neyin bana zarar vereceğini reşit değilsem ailem reşitsem benden başka kimse bilemez.

Gizem: İnternet’in güvenli kullanımını sizce nasıl sağlarız?

Barış: Sadece internet bazında düşünmeyelim yolda yürümeyi mesela, karşıdan karşıya geçmeyi düşünelim. Kimse bize karşıdan karşıya geçmeyi yasaklamıyor. Fakat en basidiyle ilkokullarda trafik kuralları öğretiliyor. İnternetin güvenli kullanımını veya da medyanın güvenli kullanımını bireyleri eğiterek sağlayabiliriz.

Gizem: Yayın durdurma kararı doğru mudur, sansür müdür?

Barış: Yaklaşık 7-8 sene önce Cem Uzan bir parti kurmuştu Genç Parti diye ve sahibi olduğu bir medya grubu vardı. Hükümet bu yayın grubuna karşı bir atak başlattı. Yaklaşık 30 gün süreyle Start TV’nin yayını durdurulmuştu. Bu açıdan düşünürsek evet bu bir sansürdür. Çünkü görünüşte iktidar bu medya grubuna ekonomik anlamda bir baskı uygulamıştı. Fakat bu baskının sonucunda Star TV’nin yayını durdurulmuştu. En basidinden ana haber bültenlerini vatandaşlar izleyemez oldu. Star TV’nin ciddi bir izleyicisi vardı. Bu halka uygulanan bir sansürdü aynı şekilde x bir kanalın haberlerinde yayınladığı iktidara aykırı haberler nedeniylede yayın durdurma kararlarının alındığını gördük zaman içinde.

Gizem: Televizyonlarda sigara kullanılan sahnelerde sansür uygulanıyor. Sizce silah kullanılan sahnelerde de benzeri bir sansür uygulanmalı mıdır?

Barış: Aslında silah kullanılan sahnelerde bir müdahale gerekiyor fakat bunun sigara kullanılan sahnelere sansür uygulanıyor diye yapmak yanlış olur. Konuyu insanın yaşam hakkı üzerinden ele almak lazım. Silahla başka bir insanın yaşam hakkını elinden alacağı için silah kullanılan sahnelere sansür uygulanmalıdır ama sigaraya sansür uygulandığı için değil, farklı bir açıdan ele alınıp sansür uygulanmalıdır.

Gizem: Basın özgürlüğünde sınır olmalı mıdır? Ülke güvenliğini tehdit eden haberlere sansür uygulamak sizce doğru mudur?

Barış: Basın özgürlüğünden, özgürlüğün yanında sınır olmasından bahsediyoruz. Eğer özgürlüğe bir sınır getirilirse o özgürlük olamaz farklı bir şeyden söz etmemiz gerekir bu nedenle bir sınır olmamalıdır. Ülke güvenliğini tehdit eden haberlerde sansür uygulamak doğru değildir. Çok güncel bir örnek var önümüzde: Wikileaks olayı. Wikileaks Amerika’nın istihbarat bilgilerini yayınlamayı duyurduğunda Amerika bu haberlerin ülke güvenliğine zarar vereceğini ve yayınlanmaması gerektiğini söyledi. Fakat; en basit şekliyle düşünürsek: Wikileaks’in kurucusu ve sözcüsü Julian Assange Avustralyalı, İsveç’te yaşayan bir internet aktivisti. Şimdi bu adam neden Amerikanın ülke güvenliğini dert etsin? Ya da ben Türkiyeli bir medyacı olarak neden Fransa’nın ülke güvenliğini dert edeyim? Hatta ben neden Türkiye’nin ülke güvenliğini dert edeyim? Benim, dert edeceğim tek şey insanların güvenlikleri ve haklarıdır. Bir medyacınında tek derdi bu olmalıdır. Bu nedenle Ülke güvenliği beni hiç ilgilendirmiyor. Başka bir medyacıyıda ilgilendirmemeli. Bu nedenle ülke güvenliği için uygulanan bir sansürde doğru olamaz.

Gizem: Porno izlemenin topluma faydaları neler olabilir?

Barış: Porno izlemenin psikolojik yarar ve zararlarından konuşmaya haddim yok. Fakat insanların porno izleme özgürlüğüde olmalı. Porno izlemenin dışavurmuş bir zararı olduğunu görmedim. Porno izledikten sonra dışarı çıkıp birilerine tecavüz eden birini ne gördüm, ne duydum? Siz gördünüz mü bilmiyorum. Ama bir yararıda var diyemiyorum. Bu nedenle ne yararı ne zararı vardır diyebiliyorum.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s